Uprawa rzepaku ozimego – krok po kroku

rolnictwo

Rzepak ozimy to roślina użytkowa, która wymaga przejścia przez okres jarowizacji, czyli przechłodzenia. Ten proces determinuje termin wysiewu odmian ozimych — nasiona powinny trafić do gruntu przed zimą. Dzięki temu wiosną będą zdolne do wykiełkowania i wydania plonów. Odmiany ozime wysiane wiosną wykiełkują, ale nie zawiążą nasion. Jak wygląda profesjonalna uprawa rzepaku i co zrobić, aby cieszyć się z obfitych, zdrowych plonów.

Uprawa rzepaku ozimego — przygotowanie pola i siew

Dobrym przedplonem do uprawy rzepaku są jęczmień jary oraz rośliny z rodziny motylkowatych, czyli np. lucerna i facelia. Po zaoraniu pola w glebie pozostają bogate w azot resztki organiczne. Uprawa rzepaku na polu po roślinach kapustnych może narażać plony na groźną chorobę, jaką jest zgnilizna kapustnych. Warto wybierać odmiany o dobrej odporności na najczęściej występujące choroby grzybowe (wcześniej wymienioną suchą zgniliznę kapustnych, czerń krzyżowych i zgniliznę twardzikową).

Dobrym pomysłem jest nawiezienie pola nawozami przedsiewnymi. Składniki pokarmowe będą dostępne dla rozwijających się wiosną roślin. Zwykle stawia się na nawozy z makroelementami i mikroelementami w łatwo przyswajalnej formie. Rzepak ozimy wymaga sporych ilości siarki.

Po zaoraniu ścierniska pole powinno odpocząć. Bezpośrednio przed wysianiem nasion wykonuje się orkę siewną. Do przygotowanego podłoża trafiają nasiona wybranej odmiany rzepaku ozimego. Zimą przechodzą jarowizację, która aktywuje je do wykiełkowania. Natomiast wczesną wiosną na polach zaczynają pojawiać się pierwsze rośliny.

Siew wykonuje się siewnikami — sprzęt pozwala na równomierne pokrycie pola nasionami. Ważna jest też odpowiednia częstotliwość. Zbyt gęste wysianie rzepaku ozimego może skutkować złymi wschodami. Rośliny nie będą miały możliwości rozrastać się na boki, co niekorzystnie wpłynie na plony.

Jak uprawiać rzepak? Prace w polu krok po kroku

Uprawa rzepaku wymaga zastosowania szeregu nawozów. Pierwsze odżywki stosuje się już przed siewem. Przedplon pozostawia resztki roślinne, które są bogatym źródłem azotu. Rolnik, który zaorał ściernisko po uprawie roślin z rodziny motylkowatych, może zmniejszyć przedsiewną ilość nawozów azotowych.

Rzepak ozimy należy do roślin żarłocznych – ma duże zapotrzebowanie na składniki pokarmowe. W uprawie tej rośliny można stosować nawozy dolistne. Takie produkty aplikuje się za pomocą opryskiwaczy. To szybki i skuteczny sposób na interwencyjne dostarczenie składników pokarmowych, które od razu trafiają do liści.

Najprzyjemniejszym elementem uprawy rzepaku ozimego są żniwa. Ilość plonu uzyskanego z pola zależy od odmiany, nawożenia i poziomu ochrony przed chorobami czy szkodnikami. Nasiona zbiera się, kiedy łuszczyny (owocostany) są już suche oraz dojrzałe.

Ochrona rzepaku ozimego

Ochrona przed chorobami i szkodnikami to bardzo ważny aspekt uprawy rzepaku. Należy również ograniczyć wyleganie roślin – tutaj rolnik może zastosować regulatory wzrostu, które hamują nadmierne wydłużanie się pędów. Inhibitory hormonów wzrostu pomagają zachować osobnikom niski, zwarty pokrój. Dzięki temu rzepak nie ugina się pod swoim ciężarem lub pod wpływem wiatru. Zabieg ogranicza również ryzyko zawilgocenia się nasion, przez co roślina jest odporna na choroby. Podanie regulatorów wzrostu można połączyć z ochroną przed grzybami przy pomocy dostępnych na rynku fungicydów. Ograniczy to ilość oprysków, co pozwoli na oszczędności.

Uprawa rzepaku ozimego wymaga przestrzegania płodozmianu. Stosowanie rotacji roślin na polu chroni je przed niebezpiecznymi schorzeniami, w tym przed suchą zgnilizną kapustnych. Choroba rozwija się na większości gatunków z rodziny krzyżowych (warzywa kapustne, gorczyca, rzepak), dlatego nie powinno się uprawiać po sobie roślin z tej grupy.

W trakcie uprawy stosuje się również szereg środków, które mają na celu chronić plony przed chorobami grzybowymi. Wybór odmiany odpornej na schorzenia ogranicza ilość zabiegów w ciągu sezonu. Nie mniej ważna jest ochrona upraw przed zachwaszczeniem. Zmniejszenie ilości chwastów jednoliściennych, czyli traw, pozwala uzyskać duże plony.